Γράφει ο Παναγιώτης Κόνσουλας,
Οικονομολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Οικονομολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Οι αγροτικές κινητοποιήσεις αποτελούν εδώ και δεκαετίες έναν από τους πιο αξιόπιστους «μετρητές» πολιτικής πίεσης για κάθε κυβέρνηση. Μπλόκα που παραλύουν εθνικούς δρόμους, εικόνες έντασης στα κεντρικά δελτία, τρακτέρ στους κόμβους, αιτήματα που αγγίζουν την ίδια την επιβίωση χιλιάδων οικογενειών – όλα αυτά συνήθως συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ ικανό να κλονίσει ακόμα και τις πιο εδραιωμένες εξουσίες.
Στην τρέχουσα συγκυρία, όμως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται να ξεπερνά και αυτό το κρίσιμο τεστ αντοχής, ενισχύοντας ακόμα περισσότερο την εικόνα ενός πρωθυπουργού με εξαιρετικά ανεπτυγμένη πολιτική ανθεκτικότητα. Το αγροτικό ζήτημα δεν είναι ούτε συγκυριακό ούτε επιφανειακό.
Το δυσβάσταχτο κόστος ενέργειας, οι εκρηκτικές ανατιμήσεις σε λιπάσματα, φυτοφάρμακα και ζωοτροφές, οι ασφυκτικοί περιορισμοί και οι «πράσινοι» στόχοι της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η κλιματική κρίση με τις αλλεπάλληλες ξηρασίες, πλημμύρες, χαλάζια και ακραία καιρικά φαινόμενα, έχουν δημιουργήσει έναν πραγματικό κλοιό πνιγμού γύρω από τον πρωτογενή τομέα. Οι αγρότες βγαίνουν στους δρόμους με δικαιολογημένη οργή και με αιτήματα που, σε μεγάλο βαθμό, είναι απολύτως κατανοητά, ρεαλιστικά και δίκαια.
Παρά την ένταση και τη διάρκεια των κινητοποιήσεων, η κυβέρνηση Μητσοτάκη καταφέρνει –τουλάχιστον μέχρι σήμερα– να μην υποστεί ευρεία και μη αναστρέψιμη πολιτική φθορά. Πώς το πετυχαίνει αυτό;
Πρώτον, με στρατηγική ψυχραιμία και απόλυτη αποφυγή μετωπικών συγκρούσεων. Το Μέγαρο Μαξίμου κρατά ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, δείχνει διάθεση διαλόγου, ανακοινώνει στοχευμένα μέτρα στήριξης και δίνει υποσχέσεις για περαιτέρω διευκολύνσεις, χωρίς όμως να δεσμεύεται σε παροχές που θα διαταράξουν τον δημοσιονομικό στόχο, την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας και την εμπιστοσύνη των αγορών.
Δεύτερον, ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει χτίσει συστηματικά τα τελευταία χρόνια μια πολύ ισχυρή εικόνα ανθεκτικότητας και ψυχραιμίας υπό πίεση. Από την πρωτοφανή υγειονομική κρίση της πανδημίας και την πρωτόγνωρη ενεργειακή κρίση, μέχρι τις καταστροφικές πυρκαγιές, τις φονικές πλημμύρες και τις μεγάλες κοινωνικές εντάσεις, η Νέα Δημοκρατία έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι μπορεί να απορροφά ισχυρούς κραδασμούς χωρίς να χάνει την πολιτική της ισορροπία και τον έλεγχο της ατζέντας.
Τρίτον, η αντιπολίτευση παραμένει –για ακόμα μια φορά– αδύναμη να κεφαλαιοποιήσει ουσιαστικά την αγροτική δυσαρέσκεια. Δεν έχει καταφέρει να παρουσιάσει ένα πειστικό, κοστολογημένο, ρεαλιστικό και ενιαίο εναλλακτικό σχέδιο για τον πρωτογενή τομέα. Οι κινητοποιήσεις, όσο μαζικές και δυναμικές κι αν είναι, παραμένουν κυρίως κοινωνικές διεκδικήσεις και όχι σαφές πολιτικό κίνημα με στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης.
Φυσικά, τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Το αγροτικό πρόβλημα είναι βαθύ, χρόνιο και πολυδιάστατο.
Ωστόσο, στην παρούσα φάση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποδεικνύει ότι διαθέτει μια σπάνια –σχεδόν «άτρωτη»– πολιτική αντοχή: μπορεί να διαχειρίζεται πολλαπλές και ταυτόχρονες κρίσεις, να διατηρεί τον έλεγχο της δημόσιας ατζέντας και να κρατά την εμπιστοσύνη ενός σημαντικού τμήματος της κοινωνίας, ακόμα και όταν δέχεται σφοδρή κριτική από αγροτικούς κύκλους, από τα ΜΜΕ και από την αντιπολίτευση.
Αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό –η ικανότητα να αντέχει την πίεση χωρίς να χάνει τα ηνία– φαίνεται να αποτελεί, αυτή τη στιγμή, το πιο ισχυρό και καθοριστικό «όπλο» του στην ελληνική πολιτική σκακιέρα.
