Γράφει ο Παναγιώτης Κόνσουλας,
Οικονομολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Ακούστε αυτό το άρθρο
Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων δικαιώνει χιλιάδες δανειολήπτες. Η κυβέρνηση καλείται τώρα να μετατρέψει τη δικαστική δικαίωση σε ουσιαστική πολιτική λύση.
Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δικαστικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στο πεδίο της προστασίας των δανειοληπτών. Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι επί του συνόλου της οφειλής, όπως υποστήριζαν τα funds και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων τόσα χρόνια.
Πρόκειται για μια απόφαση με ιδιαίτερη κοινωνική και οικονομική βαρύτητα. Δεν αφορά μόνο αριθμούς και λογιστικές πράξεις. Αφορά χιλιάδες οικογένειες που τα προηγούμενα χρόνια βρέθηκαν αντιμέτωπες με τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και επιχείρησαν να προστατεύσουν την περιουσία και την αξιοπρέπειά τους μέσα από το πλαίσιο που προέβλεπε η ελληνική νομοθεσία.
Η ουσία της υπόθεσης αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους, δικαιοσύνης και πολιτών. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, πολλοί δανειολήπτες διαπίστωναν ότι οι υποχρεώσεις τους αυξάνονταν με τρόπο που θεωρούσαν αντίθετο με το πνεύμα του νόμου και των δικαστικών αποφάσεων. Ο Άρειος Πάγος έρχεται πλέον να ξεκαθαρίσει το τοπίο, επιβεβαιώνοντας ότι οι δικαστικές αποφάσεις δεν μπορούν να ερμηνεύονται κατά τρόπο που οδηγεί σε υπέρμετρη επιβάρυνση των οφειλετών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η δημόσια παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Η παρέμβασή του ανέδειξε μια διάσταση που ξεπερνά τα όρια μιας απλής νομικής διαφοράς. Ανέδειξε την ανάγκη η Πολιτεία να σταθεί έμπρακτα στο πλευρό των πολιτών όταν αποδεικνύεται ότι εφαρμόστηκαν πρακτικές που δημιούργησαν πρόσθετες και αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η κοινωνική συνοχή και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς αποτελούν προϋποθέσεις για τη σταθερότητα και την ανάπτυξη της χώρας.
Την ίδια στιγμή, η κοινωνία αναμένει από την κυβέρνηση να ανταποκριθεί άμεσα στο μήνυμα της Δικαιοσύνης. Η εύλογη προσδοκία των πολιτών είναι ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν πρόκειται να επιτρέψει να παραμείνει σε εκκρεμότητα ένα ζήτημα που αφορά χιλιάδες νοικοκυριά. Αντιθέτως, υπάρχει η πεποίθηση ότι η κυβέρνηση θα κινηθεί γρήγορα, θέτοντας σαφείς κανόνες συμμόρφωσης για τα funds και τους servicers και διασφαλίζοντας την πλήρη εφαρμογή της απόφασης.
Η κυβέρνηση βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια κρίσιμη πολιτική επιλογή. Η θέσπιση ενός ξεκάθαρου πλαισίου εφαρμογής, η αντιμετώπιση των περιπτώσεων όπου προέκυψαν επιβαρύνσεις από εσφαλμένους υπολογισμούς και η ενίσχυση της εποπτείας στην αγορά διαχείρισης κόκκινων δανείων αποτελούν κινήσεις που μπορούν να αποκαταστήσουν το αίσθημα δικαίου και να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς.
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι απλώς μια δικαστική διαμάχη μεταξύ δανειοληπτών και funds. Είναι μια ευκαιρία για την Πολιτεία να αποδείξει ότι οι αποφάσεις της Δικαιοσύνης παράγουν πραγματικό αποτέλεσμα στην καθημερινότητα των πολιτών. Ο Άρειος Πάγος άνοιξε τον δρόμο. Τώρα η κυβέρνηση έχει την ευκαιρία να δώσει μια οριστική λύση, στέλνοντας το μήνυμα ότι η νομιμότητα, η διαφάνεια και η προστασία του πολίτη παραμένουν αδιαπραγμάτευτες αρχές σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία.