Γράφει ο Παναγιώτης Κόνσουλας,
Οικονομολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Ακούστε αυτό το άρθρο
Η λειτουργία των πολεοδομικών υπηρεσιών αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους κρίκους στην αλυσίδα της ανάπτυξης, της προστασίας του δομημένου περιβάλλοντος και της εξυπηρέτησης των πολιτών. Παρ’ όλα αυτά, σε πολλές περιοχές της χώρας, η καθημερινή εμπειρία μηχανικών, επενδυτών, ιδιοκτητών ακινήτων και επιχειρήσεων αποκαλύπτει μια πραγματικότητα που απέχει σημαντικά από τις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις και η ανομοιομορφία στην εφαρμογή της νομοθεσίας εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρά εμπόδια.
Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέσω της ψηφιοποίησης ορισμένων διαδικασιών, οι πολίτες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με ατελείωτες αναμονές για ελέγχους φακέλων, εγκρίσεις αδειών, βεβαιώσεις και γνωμοδοτήσεις. Συχνά, η ίδια υπόθεση αντιμετωπίζεται διαφορετικά από υπηρεσία σε υπηρεσία, ακόμη και όταν το νομοθετικό πλαίσιο είναι απολύτως συγκεκριμένο. Το αποτέλεσμα είναι να επικρατεί αβεβαιότητα και να αυξάνεται το διοικητικό κόστος.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι η υποστελέχωση. Πολλές Υπηρεσίες Δόμησης λειτουργούν με προσωπικό πολύ μικρότερο από εκείνο που απαιτείται για να ανταποκριθούν στον όγκο των υποθέσεων. Η συνταξιοδότηση έμπειρων στελεχών χωρίς αντίστοιχες προσλήψεις έχει επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση. Οι εναπομείναντες υπάλληλοι καλούνται να διαχειριστούν εκατοντάδες φακέλους, με αποτέλεσμα αναπόφευκτες καθυστερήσεις.
Την ίδια στιγμή, η πολυνομία και οι συνεχείς τροποποιήσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας δυσκολεύουν τόσο τις υπηρεσίες όσο και τους επαγγελματίες. Νέες εγκύκλιοι, ερμηνευτικές οδηγίες και διαδοχικές αλλαγές δημιουργούν συχνά σύγχυση ως προς το τι ισχύει κάθε φορά. Όταν η ερμηνεία των κανόνων εξαρτάται από την άποψη κάθε υπηρεσίας, η ασφάλεια δικαίου υπονομεύεται.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ανάγκη επανειλημμένων επισκέψεων για την υποβολή συμπληρωματικών στοιχείων που συχνά θα μπορούσαν να ζητηθούν ηλεκτρονικά και συγκεντρωτικά. Μηχανικοί αναγκάζονται να αναζητούν διευκρινίσεις για θέματα που ερμηνεύονται διαφορετικά ανά νομό, ενώ πολίτες περιμένουν μήνες για απαντήσεις σχετικά με υποθέσεις που επηρεάζουν άμεσα την περιουσία τους.
Η έλλειψη ενιαίων προτύπων λειτουργίας δημιουργεί την αίσθηση ότι κάθε υπηρεσία αποτελεί ένα ξεχωριστό διοικητικό σύμπαν. Επιπλέον, η απουσία αποτελεσματικής διασύνδεσης με άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων επιβαρύνει τη διαδικασία με περιττά δικαιολογητικά, επαναλαμβανόμενους ελέγχους και αχρείαστη κατανάλωση χρόνου για όλους τους εμπλεκόμενους.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στην ταλαιπωρία των πολιτών. Καθυστερούν επενδύσεις, αναβάλλονται οικοδομικά έργα, επιβαρύνεται η αγορά ακινήτων και χάνονται πολύτιμοι οικονομικοί πόροι. Σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα επιδιώκει ανάπτυξη, προσέλκυση κεφαλαίων και ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας, οι δυσλειτουργίες αυτές λειτουργούν ανασταλτικά.
Η λύση δεν βρίσκεται στην κατάργηση των ελέγχων, αλλά στον εκσυγχρονισμό τους. Απαιτείται πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ενιαία ερμηνεία της νομοθεσίας, σαφή χρονοδιαγράμματα απάντησης και ουσιαστική ενίσχυση των υπηρεσιών με εξειδικευμένο προσωπικό. Παράλληλα, η αξιολόγηση των επιδόσεων και η διαφάνεια μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Οι πολεοδομίες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μηχανισμοί παραγωγής καθυστερήσεων, αλλά ως βασικοί πυλώνες ορθής ανάπτυξης. Η μετάβαση σε ένα αποτελεσματικό, γρήγορο και προβλέψιμο σύστημα αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την πρόοδο της χώρας.
Η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας στις πολεοδομικές υπηρεσίες δεν είναι απλώς ένα διοικητικό ζήτημα. Είναι ζήτημα ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας, δικαιοσύνης και σεβασμού προς τον πολίτη. Η μεταρρύθμιση των πολεοδομιών δεν μπορεί πλέον να αναβάλλεται, καθώς επηρεάζει την καθημερινότητα, την επιχειρηματικότητα, την οικοδομή, την αξιοποίηση περιουσίας και τελικά την οικονομική πρόοδο της χώρας συνολικά.
Πηγή: political.gr