Γράφει ο Παναγιώτης Κόνσουλας,
Οικονομολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Ακούστε αυτό το άρθρο
Η ακρίβεια δεν είναι πλέον ένα ακόμη οικονομικό πρόβλημα. Είναι το πρόβλημα που μπαίνει καθημερινά σε κάθε σπίτι, κάθε επιχείρηση και κάθε οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι ο λογαριασμός στο σούπερ μάρκετ, το ενοίκιο, το ρεύμα, τα καύσιμα, οι υπηρεσίες. Και κυρίως είναι η αίσθηση ότι, όσο κι αν αυξάνεται ο μισθός, το διαθέσιμο εισόδημα εξακολουθεί να πιέζεται.
Αυτό ακριβώς κάνει την ακρίβεια έναν ιδιότυπο «εχθρό» της κοινωνίας και, ταυτόχρονα, έναν από τους δυσκολότερους αντιπάλους της κυβέρνησης.
Γιατί υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί επικοινωνιακά: η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν σημαίνει μείωση των τιμών. Σημαίνει απλώς ότι αυτές αυξάνονται με μικρότερη ταχύτητα. Ο πολίτης όμως δεν ζει με ποσοστά. Ζει με ευρώ. Και συγκρίνει όσα πληρώνει σήμερα με όσα πλήρωνε πριν από δύο, τρία ή τέσσερα χρόνια.
Εκεί βρίσκεται η μεγάλη πολιτική δυσκολία.
Μπορεί η οικονομία να αναπτύσσεται, η ανεργία να μειώνεται, οι επενδύσεις να αυξάνονται και οι μισθοί να κινούνται ανοδικά. Όλα αυτά αποτελούν σημαντικές εξελίξεις. Εάν όμως ο οικογενειακός προϋπολογισμός εξακολουθεί να στενεύει, η θετική εικόνα των μακροοικονομικών μεγεθών δύσκολα μεταφέρεται στην καθημερινότητα.
Η κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα, έχει αυξήσει τον κατώτατο μισθό, έχει προχωρήσει σε παρεμβάσεις στην αγορά και έχει επιχειρήσει να περιορίσει επιβαρύνσεις. Όμως η μάχη της ακρίβειας δεν κερδίζεται με ανακοινώσεις. Κερδίζεται στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος και στο ποσό που απομένει στον τραπεζικό λογαριασμό λίγες ημέρες πριν τελειώσει ο μήνας.
Ασφαλώς, δεν είναι όλα ελληνικό φαινόμενο. Ενεργειακές κρίσεις, πόλεμοι, γεωπολιτικές αναταράξεις, μεταφορικά κόστη και διεθνείς αυξήσεις επηρεάζουν ολόκληρη την Ευρώπη. Όμως αυτή η εξήγηση έχει πλέον περιορισμένη αξία για τον καταναλωτή. Εκείνος περιμένει αποτέλεσμα.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το επόμενο μεγάλο στοίχημα.
Περισσότερος ανταγωνισμός. Αυστηρότεροι έλεγχοι όπου υπάρχουν στρεβλώσεις. Διαφάνεια στην αγορά. Μείωση του κόστους ενέργειας. Περισσότερη προσφορά κατοικιών. Και, πάνω από όλα, πραγματική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσα από ανάπτυξη, επενδύσεις, καλύτερες αμοιβές και στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις.
Διότι η ακρίβεια δεν πλήττει όλους το ίδιο. Για ένα νοικοκυριό με υψηλό εισόδημα, μια αύξηση εκατό ευρώ τον μήνα είναι ενόχληση. Για μια οικογένεια που μετρά κάθε έξοδο, μπορεί να σημαίνει περικοπή βασικών αναγκών.
Γι’ αυτό η αντιμετώπισή της είναι πρωτίστως κοινωνική πρόκληση.
Οι κυβερνήσεις τελικά κρίνονται λιγότερο από τους πίνακες και περισσότερο από την καθημερινότητα. Και η μεγαλύτερη πρόκληση για την κυβέρνηση σήμερα είναι να μετατρέψει τη βελτίωση της οικονομίας σε βελτίωση της ζωής.
Γιατί όταν ευημερούν οι αριθμοί αλλά δυσκολεύεται το νοικοκυριό, υπάρχει απόσταση. Και αυτή η απόσταση πρέπει να κλείσει.
Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με συνθήματα. Αντιμετωπίζεται όταν ο πολίτης ανοίγει το πορτοφόλι του και διαπιστώνει ότι ο μισθός του έχει ξανά πραγματική αξία.