Γράφει ο Παναγιώτης Κόνσουλας,
Οικονομολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Ακούστε αυτό το άρθρο
Κάθε καλοκαίρι αισθάνομαι ότι η χώρα μας ζει την ίδια αγωνία. Οι εικόνες από τα πύρινα μέτωπα, τους εξαντλημένους πυροσβέστες, τους εθελοντές και τους κατοίκους που εγκαταλείπουν τα σπίτια τους δεν μπορούν να θεωρούνται φυσιολογικές. Κάθε χρόνο δίνουμε την εντύπωση ότι αιφνιδιαζόμαστε, λες και δεν γνωρίζουμε πως το ελληνικό καλοκαίρι θα είναι θερμό, ξηρό και απαιτητικό.
Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα και κανείς δεν μπορεί να την αγνοήσει. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η παρατεταμένη ξηρασία και οι δυνατοί άνεμοι κάνουν κάθε πυρκαγιά πιο επικίνδυνη. Όμως δεν ευθύνεται μόνο η φύση. Ευθυνόμαστε και εμείς, όταν αφήνουμε προβλήματα να χρονίζουν και συμβιβαζόμαστε με τις αδυναμίες του κράτους και της κοινωνίας.
Για δεκαετίες μιλούσαμε περισσότερο για την κατάσβεση και λιγότερο για την πρόληψη. Τα δάση χρειάζονται φροντίδα, καθαρισμούς, αντιπυρικές ζώνες, προσβάσιμους δρόμους, σωστή διαχείριση της καύσιμης ύλης και σταθερή επιτήρηση. Χρειάζονται επίσης αποφάσεις που δεν θα αλλάζουν κάθε φορά που αλλάζει μια κυβέρνηση.
Δεν πιστεύω ότι υπάρχει μια μαγική λύση. Πιστεύω όμως ότι υπάρχουν χιλιάδες μικρές κινήσεις που, αν γίνουν με συνέπεια, μπορούν να αποτρέψουν μεγάλες καταστροφές. Η τεχνολογία, οι δορυφόροι, τα drones και τα σύγχρονα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης είναι χρήσιμα εργαλεία, αλλά δεν αρκούν χωρίς σχέδιο, συντονισμό και λογοδοσία.
Υπάρχει όμως και μια ευθύνη που συχνά αποφεύγουμε να συζητήσουμε. Η προσωπική ευθύνη. Ένα ακαθάριστο οικόπεδο, μια απρόσεκτη εργασία στην ύπαιθρο ή μια παράνομη καύση μπορούν να προκαλέσουν ανυπολόγιστη ζημιά. Δεν μπορούμε να απαιτούμε τα πάντα από την Πολιτεία, αν δεν κάνουμε πρώτα όσα περνούν από το δικό μας χέρι.
Θα ήθελα κάποτε να φτάσουμε σε ένα καλοκαίρι όπου η πρώτη είδηση δεν θα είναι μια μεγάλη φωτιά. Να μιλάμε για πρόληψη που λειτούργησε, για δάση που προστατεύτηκαν και για ανθρώπους που γύρισαν ασφαλείς στα σπίτια τους χωρίς να χάσουν τις αναμνήσεις μιας ζωής.
Αυτό δεν είναι ουτοπία. Είναι ένας ρεαλιστικός στόχος, αρκεί να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε κάθε καταστροφή ως ένα μεμονωμένο γεγονός. Οι πυρκαγιές δεν είναι μόνο θέμα πολιτικής προστασίας. Είναι θέμα παιδείας, οργάνωσης, συνέπειας και πολιτικής βούλησης.
Αν συνεχίσουμε να θυμόμαστε το δάσος μόνο όταν καίγεται, θα συνεχίσουμε να μετράμε τις ίδιες πληγές. Αν όμως επενδύσουμε σοβαρά στην πρόληψη, στη συνεργασία και στον σεβασμό της φύσης, τότε ίσως κάποτε σταματήσουμε να αναρωτιόμαστε γιατί η Ελλάδα καίγεται κάθε καλοκαίρι. Δεν χρειάζονται θαύματα ούτε εύκολες υποσχέσεις. Χρειάζεται συνέχεια, αξιολόγηση και επιμονή. Κάθε ευρώ που επενδύεται στην πρόληψη επιστρέφει πολλαπλάσιο στην κοινωνία, γιατί αποτρέπει απώλειες ζωών, περιουσιών και φυσικού πλούτου. Οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό, αφού γνωρίζουν καλύτερα τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Οι εθελοντικές ομάδες αξίζουν σταθερή εκπαίδευση και εξοπλισμό, όχι μόνο δημόσιους επαίνους όταν τελειώσει η κρίση. Το ίδιο ισχύει και για τους ανθρώπους της Πυροσβεστικής, που κάθε χρόνο ξεπερνούν τα ανθρώπινα όρια. Η μεγαλύτερη τιμή προς αυτούς δεν είναι τα λόγια ευγνωμοσύνης, αλλά μια πολιτεία που τους δίνει τα μέσα να κάνουν αποτελεσματικότερα τη δουλειά τους και πολίτες που σέβονται τους κανόνες. Μόνο τότε θα μπορούμε να μιλάμε για πραγματική αλλαγή, με λιγότερες καταστροφές, περισσότερη ασφάλεια, αναγεννημένα δάση και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους, πολιτών και επόμενων γενεών χωρίς εκπτώσεις.