Γράφει ο Παναγιώτης Κόνσουλας,
Οικονομολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Ακούστε αυτό το άρθρο
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξελίσσονται σε ένα γεωπολιτικό «θρίλερ» με συνεχείς ανατροπές, δημιουργώντας ένα κλίμα αβεβαιότητας που δεν περιορίζεται μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία. Τα διαδοχικά μπρος-πίσω, οι διαρροές περί συμφωνιών που δεν επιβεβαιώνονται και οι αιφνιδιαστικές στρατιωτικές κινήσεις συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα που επηρεάζει αγορές, επενδύσεις και ενεργειακή σταθερότητα.
Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να επιδιώκει αποκλιμάκωση, αναγνωρίζοντας ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα είχε σοβαρό πολιτικό και οικονομικό κόστος, ιδιαίτερα ενόψει των εσωτερικών της προκλήσεων. Από την άλλη, το Ισραήλ εξακολουθεί να διατηρεί μια πιο επιθετική στάση, θεωρώντας ότι η πίεση προς την Τεχεράνη δεν πρέπει να χαλαρώσει χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το Ιράν, από την πλευρά του, παίζει ένα διπλό παιχνίδι: δηλώνει πρόθυμο για διάλογο, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει τη ρητορική και τη στρατιωτική του ετοιμότητα. Αυτή η ασυμφωνία στρατηγικών οδηγεί σε μια κατάσταση όπου κάθε βήμα προς τη συμφωνία συνοδεύεται από ένα βήμα προς την ένταση. Οι αγορές αντιδρούν νευρικά.
Οι τιμές του πετρελαίου καταγράφουν έντονες διακυμάνσεις, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος μεταφορών και παραγωγής. Οι επενδυτές αναζητούν ασφαλή καταφύγια, αποσύροντας κεφάλαια από πιο ριψοκίνδυνες αγορές, γεγονός που πλήττει ιδιαίτερα τις αναδυόμενες οικονομίες.
Η Ευρώπη, ήδη επιβαρυμένη από προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις, παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις. Κάθε καθυστέρηση σε μια σταθερή συμφωνία αυξάνει τον κίνδυνο νέων αυξήσεων στις τιμές ενέργειας, κάτι που μεταφράζεται σε πληθωριστικές πιέσεις και επιβράδυνση της ανάπτυξης. Σε αυτό το περιβάλλον, οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη στήριξη των πολιτών και στη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Παράλληλα, η αβεβαιότητα επηρεάζει και τις στρατηγικές μεγάλων επιχειρήσεων. Επενδυτικά σχέδια παγώνουν, ενώ εταιρείες επανεξετάζουν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους, φοβούμενες νέες διαταραχές. Η παγκοσμιοποίηση, ήδη τραυματισμένη από διαδοχικές κρίσεις, δέχεται ακόμη ένα πλήγμα.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι η αξιοπιστία της διπλωματίας φαίνεται να φθίνει. Όταν συμφωνίες ανακοινώνονται και διαψεύδονται μέσα σε λίγες ώρες, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι δεν υπάρχει σταθερό έδαφος συνεννόησης. Αυτό ενισχύει τη δυσπιστία και καθιστά ακόμη δυσκολότερη την επίτευξη μιας βιώσιμης λύσης.
Σε τελική ανάλυση, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ίδια η σύγκρουση, αλλά η αδυναμία των εμπλεκομένων να χαράξουν μια σταθερή και συνεπή στρατηγική. Τα μπρος-πίσω στις διαπραγματεύσεις δεν απειλούν μόνο την ειρήνη στην περιοχή, αλλά λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής κινδύνου για την παγκόσμια οικονομία.
Αν δεν υπάρξει σύντομα μια καθαρή κατεύθυνση και μια αξιόπιστη συμφωνία, το κόστος δεν θα είναι μόνο γεωπολιτικό. Θα είναι βαθιά οικονομικό και τελικά κοινωνικό για εκατομμύρια πολίτες παγκοσμίως, με συνέπειες και για την χώρα μας.
Πηγή: political.gr