Η στεγαστική κρίση δεν είναι μια αφηρημένη έννοια αλλά η καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών που βλέπουν το εισόδημα τους να εξανεμίζεται στο ενοίκιο ή να αδυνατούν να αποκτήσουν ένα δικό τους σπίτι. Σε αυτό το πλαίσιο, τα νέα προγράμματα ανακαίνισης και αγοράς κατοικιών που ανακοίνωσε η κυβέρνηση επιχειρούν να δώσουν μια πιο δομική απάντηση, μετατοπίζοντας το βάρος από τα επιδόματα στη δημιουργία μιας πραγματικής προσφοράς στέγης.
Ο πρώτος πυλώνας αφορά τις ανακαινίσεις, όπου με γενναίες επιδοτήσεις για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης και λειτουργικής αποκατάστασης, η πολιτεία στοχεύει να «ξεκλειδώσει» χιλιάδες κλειστά ή υποβαθμισμένα διαμερίσματα που σήμερα παραμένουν εκτός αγοράς. Το κίνητρο είναι διπλό: αφενός μειώνεται το κόστος για τον ιδιοκτήτη, αφετέρου αυξάνεται η διαθεσιμότητα κατοικιών προς ενοικίαση ή ιδιοκατοίκηση. Σε μια χώρα με παλαιό κτιριακό απόθεμα, η ανακαίνιση δεν είναι απλώς αισθητική παρέμβαση αλλά εργαλείο κοινωνικής πολιτικής.
Ο δεύτερος πυλώνας είναι η διευκόλυνση της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω επιδοτούμενων στεγαστικών δανείων. Το κράτος παρεμβαίνει στο επιτόκιο, μειώνοντας τη μηνιαία δόση σε επίπεδα συχνά χαμηλότερα από το μέσο ενοίκιο. Η λογική είναι ξεκάθαρη: αντί να επιδοτείται διαρκώς η ενοικίαση, ενισχύεται η ιδιοκατοίκηση και η αποταμίευση των νοικοκυριών μέσα από ένα περιουσιακό στοιχείο. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων, ώστε να ενταχθούν και μεσαία στρώματα που μέχρι πρότινος έμεναν εκτός.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα διατεθούν, αλλά πώς θα λειτουργήσει η αγορά ως σύστημα. Αν τα προγράμματα οδηγήσουν σε πραγματική αύξηση της προσφοράς, τότε οι πιέσεις στις τιμές μπορούν να αποκλιμακωθούν. Αν όμως απορροφηθούν απλώς από μια αγορά περιορισμένων διαθέσιμων ακινήτων, υπάρχει ο κίνδυνος να τροφοδοτήσουν περαιτέρω ανατιμήσεις. Εδώ η διασύνδεση της επιδότησης με δεσμεύσεις μακροχρόνιας μίσθωσης και προσιτών τιμών αποκτά κομβικό ρόλο.
Για τους ιδιοκτήτες, τα νέα εργαλεία αλλάζουν τους υπολογισμούς. Ένα παλιό διαμέρισμα που μέχρι χθες δεν «έβγαινε» οικονομικά, μπορεί πλέον να ανακαινιστεί και να αποδώσει με βιώσιμους όρους. Για τους νέους και τις οικογένειες, ανοίγει ένα παράθυρο σταθερότητας, με προβλέψιμη δόση και λιγότερη έκθεση στις αυξήσεις των ενοικίων. Και για την οικονομία συνολικά, ενεργοποιείται ένας κύκλος εργασιών στον κατασκευαστικό κλάδο, με θέσεις εργασίας και φορολογικά έσοδα.
Το στοίχημα, τελικά, είναι πολιτικό και κοινωνικό. Αν η στεγαστική πολιτική εφαρμοστεί με διαφάνεια, ταχύτητα και στόχευση, μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής απέναντι σε μια κρίση που απειλεί τη συνοχή της μεσαίας τάξης. Αν όχι, θα προστεθεί απλώς σε μια μακρά λίστα καλών προθέσεων. Η αγορά, οι πολίτες και η κυβέρνηση έχουν πλέον μπροστά τους μια δοκιμασία που θα δείξει αν η στέγη μπορεί ξανά να γίνει δικαίωμα και όχι πολυτέλεια.
Πηγή: Political.gr