Γράφει ο Παναγιώτης Κόνσουλας,
Οικονομολόγος-Πολιτικός Επιστήμονας
Η βία μεταξύ ανηλίκων στην Ελλάδα έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο και έχει μετατραπεί σε καθημερινή μάστιγα. Δεν μιλάμε πια για «παιδικούς καβγάδες» ή «εφηβικές σκανδαλιές». Μιλάμε για μαχαιρώματα, ληστείες, οργανωμένες επιθέσεις και – δυστυχώς – για νεκρούς.
Τα παιδιά μας σκοτώνουν και σκοτώνονται, και η κοινωνία παρακολουθεί άπραγη, σαν να είναι φυσιολογικό.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία σοκάρουν. Το 2024 καταγράφηκαν πάνω από 14.500 ανήλικοι παραβάτες, ενώ μόνο στο πρώτο 9μηνο του 2025 ο αριθμός έφτασε τους 9.038 – τάση που δείχνει νέο ρεκόρ. Οι φυλακίσεις ανηλίκων εκτοξεύτηκαν: οι ποινές 1-2 ετών σχεδόν διπλασιάστηκαν, ενώ οι κρατούμενοι με μικρότερες ποινές (έως 6 μήνες) αυξήθηκαν δραματικά μεταξύ 2024-2025. Μόλις στο πρώτο εξάμηνο του 2025 συνελήφθησαν 433 ανήλικοι για υποθέσεις βίας, με την ελάχιστη ηλικία δραστών να πέφτει επικίνδυνα κάτω από τα 13 χρόνια.
Ποιος φταίει; Η απάντηση είναι σκληρή αλλά αληθινή: όλοι. Η πανδημία άφησε γενιά απομονωμένη και τραυματισμένη. Η οικονομική κρίση και η φτώχεια δημιούργησαν κενά που γέμισε η οργή. Τα social media μετέτρεψαν τη βία σε viral περιεχόμενο, σε challenge, σε status symbol. Οι γονείς απουσιάζουν – κυριολεκτικά ή συναισθηματικά.
Τα σχολεία, αντί για χώρους μόρφωσης, γίνονται αρένες bullying και ξεκαθαρισμάτων. Και η πολιτεία; Αργοπορημένες εξαγγελίες, εθνικές στρατηγικές στα χαρτιά και μηδενική αποφασιστικότητα στην εφαρμογή.
Το αποτέλεσμα είναι ορατό στους δρόμους της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας: μαζικοί καβγάδες σε πλατείες, μαχαιρώματα έξω από σχολεία, ληστείες από 14χρονα. Η νεανική παραβατικότητα δεν είναι πια «φαινόμενο» – είναι επιδημία. Και οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα θύματα: δημιουργούμε μια χαμένη γενιά δραστών που θα γίνει το μέλλον των φυλακών και των ψυχιατρείων.
Η λύση δεν είναι η καταστολή μόνη της – αν και χρειάζεται περισσότερη παρουσία της αστυνομίας και αυστηρότερες κυρώσεις. Χρειάζεται ολική επίθεση:
• Πρόληψη από την πρώτη τάξη του δημοτικού με προγράμματα συναισθηματικής αγωγής.
• Στήριξη σε οικογένειες που καταρρέουν (ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, οικονομική ενίσχυση).
• Αναμόρφωση των σχολείων με μόνιμους συμβούλους και μηδενική ανοχή στο bullying.
• Αθλητισμός, τέχνη, δραστηριότητες ως διέξοδος αντί για δρόμος και TikTok.
Η κυβέρνηση παρουσίασε το 2025 την Εθνική Στρατηγική 2025-2030 «Δίπλα στα παιδιά, απέναντι στη βία». Ωραία λόγια. Ώρα για πράξεις, όχι για ακόμα ένα έγγραφο στο συρτάρι.
Δεν υπάρχει άλλος χρόνος. Τα παιδιά μας αιμορραγούν – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Αν δεν δράσουμε τώρα, αύριο δεν θα έχουμε μόνο θύματα, αλλά και θύτες που μεγάλωσαν μέσα στη βία και δεν ξέρουν άλλο τρόπο ζωής.
Η κοινωνία μας αιμορραγεί. Ξυπνήστε -όλοι μας- πριν να είναι αργά.